Κ. Κωσταβάρας | 19-04-2026

Ο σακχαρώδης διαβήτης δεν επηρεάζει μόνο το σάκχαρο στο αίμα: έχει σημαντική επίδραση και στο μυοσκελετικό σύστημα, ιδιαίτερα στη σπονδυλική στήλη. Τα τελευταία χρόνια, πολλές μελέτες δείχνουν ότι οι ασθενείς με διαβήτη εμφανίζουν συχνότερα πόνο στη μέση και τον αυχένα, ενώ ο πόνος αυτός είναι συχνά πιο έντονος, πιο επίμονος και πιο δύσκολος στη θεραπεία.

Γιατί όμως ο διαβήτης προκαλεί περισσότερο πόνο; Υπάρχουν αρκετοί μηχανισμοί που εξηγούν αυτή τη σχέση:

1. Φθορά των μεσοσπονδύλιων δίσκων: ο διαβήτης επηρεάζει τη μικροκυκλοφορία, δηλαδή τα μικρά αγγεία που τρέφουν τους δίσκους της σπονδυλικής στήλης. Αυτό οδηγεί σε πιο γρήγορη εκφύλιση των δίσκων. Παράλληλα, η αυξημένη γλυκόζη δημιουργεί ουσίες που κάνουν τους ιστούς πιο «σκληρούς» και λιγότερο ελαστικούς.

2. Διαβητική νευροπάθεια: Πολλοί ασθενείς με διαβήτη εμφανίζουν βλάβη στα νεύρα, γνωστή ως διαβητική νευροπάθεια. Αυτή προκαλεί καυσαλγίες (καψίματα), μυρμηγκιάσματα αλλά και πόνο, συχνά στα πόδια. Ο πόνος αυτός είναι διαφορετικός από τον μηχανικό πόνο της σπονδυλικής στήλης και συχνά συνυπάρχει με αυτόν.

3. Υπερευαισθησία στον πόνο: ο διαβήτης μπορεί να επηρεάσει το πώς το νευρικό σύστημα αντιλαμβάνεται τον πόνο. Έτσι, ένας ερεθισμός που σε άλλους θα ήταν ήπιος, στους διαβητικούς μπορεί να γίνεται αντιληπτός ως πιο έντονος.

Η διεθνής βιβλιογραφία είναι σαφής:

• Σχεδόν 1 στους 2 ασθενείς με διαβήτη εμφανίζει κάποιο είδος χρόνιου πόνου

• Περίπου 25–50% των ασθενών έχουν πόνο νευροπαθητικού τύπου

• Στους περισσότερους από αυτούς, ο πόνος είναι μέτριος έως έντονος

• Ο πόνος είναι συχνά καθημερινός και συνεχής, όχι μόνο με την κίνηση

• Πολλοί ασθενείς αναφέρουν νυχτερινό πόνο, που επηρεάζει τον ύπνο

Συμπερασματικά, στους ασθενείς με διαβήτη, ο πόνος στη μέση ή στον αυχένα έχει συχνά ιδιαίτερα χαρακτηριστικά: δεν σχετίζεται πάντα με την κίνηση, μπορεί να είναι σταθερός, ακόμη και σε ηρεμία και συχνά συνοδεύεται από καύσο ή μούδιασμα.


Διαβήτης και επεμβάσεις σπονδυλικής στήλης

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την ασφάλεια και το αποτέλεσμα των επεμβάσεων στη σπονδυλική στήλη. Παρότι η σύγχρονη χειρουργική είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική, οι ασθενείς με διαβήτη παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά την επέμβαση.

Γιατί όμως ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο; Ο βασικός λόγος είναι ότι ο διαβήτης επηρεάζει πολλαπλά συστήματα του οργανισμού:

• Ανοσοποιητικό σύστημα: μειωμένη άμυνα απέναντι στα μικρόβια

• Μικροκυκλοφορία: κακή αιμάτωση των ιστών

• Επούλωση: καθυστερημένη και συχνά ανεπαρκής

• Οστική ποιότητα: μειωμένη ικανότητα οστικής συγκόλλησης. 

Αυτοί οι παράγοντες δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου η αποκατάσταση μετά από χειρουργείο είναι πιο δύσκολη. Αυτές είναι οι συχνότερες επιπλοκές:

1. Λοιμώξεις: οι μετεγχειρητικές λοιμώξεις είναι πιο συχνές στους διαβητικούς ασθενείς. Πρόκειται για επιφανειακές λοιμώξεις αλλά και εν τω βάθει λοιμώξεις (σπονδυλοδισκίτιδα, αποστήματα). Ακόμη και μικρή αύξηση του σακχάρου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο. Οι λοιμώξεις μπορεί να απαιτήσουν παρατεταμένη αντιβιοτική αγωγή ή και επανεπέμβαση.

2. Καθυστερημένη επούλωση τραύματος: η κακή αιμάτωση και η διαταραχή του μεταβολισμού οδηγούν σε αργή σύγκλειση του τραύματος, αυξημένο κίνδυνο διάνοιξης και μεγαλύτερη παραμονή στο νοσοκομείο.

3. Αποτυχία σπονδυλοδεσίας (ψευδάρθρωση): σε επεμβάσεις που απαιτούν σπονδυλοδεσία δηλαδή αυξημένος κίνδυνος μη επιτυχούς πώρωσης,  χαλάρωση υλικών (βίδες, ράβδοι) και ανάγκη για δεύτερη επέμβαση. Η ποιότητα του οστού στους διαβητικούς είναι συχνά μειωμένη, παρότι η οστική πυκνότητα μπορεί να φαίνεται φυσιολογική.

4. Αυξημένος μετεγχειρητικός πόνος: οι ασθενείς με διαβήτη εμφανίζουν πιο έντονο πόνο μετά την επέμβαση, έχουν συχνά νευροπαθητικό πόνο και  μπορεί να μην έχουν πλήρη ανακούφιση, ακόμη και αν η επέμβαση είναι τεχνικά επιτυχής.

5. Συστηματικές επιπλοκές: ο διαβήτης αυξάνει και τον κίνδυνο γενικών επιπλοκών πχ θρόμβωση, καρδιαγγειακά συμβάματα, πνευμονία ή ουρολοίμωξη

Η ρύθμιση του διαβήτη πριν την επέμβαση είναι καθοριστική.

• Υψηλή HbA1c (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη) σχετίζεται με περισσότερες επιπλοκές

• Κακή ρύθμιση → μεγαλύτερος κίνδυνος λοίμωξης και αποτυχίας

Στην πράξη, προτείνεται καλή ρύθμιση σακχάρου πριν το χειρουργείο και στενή παρακολούθηση κατά τη νοσηλεία.