Αρχική| Ορολογία| Ανατομία| Links| Sitemap| Επίσκεψη στο σπίτι| Διαγνωστικές και θεραπευτικές τεχνικές| Άρθρα - ενημέρωση
Συμπτώματα :: πόνος στη μέση (οσφυαλγία)


Πόνος στη μέση (οσφυαλγία)



Ο πόνος στη μέση (οσφυαλγία) είναι ένα πολύ κοινό σύμπτωμα. Το πιο συχνό αίτιο είναι η μυϊκή καταπόνηση, σε συνδυασμό με την έλλειψη φυσικής κατάστασης. Η ξεκούραση για 2-3 ημέρες και ενδεχομένως ήπια παυσίπονα μπορούν να λύσουν το πρόβλημα.
Σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, το αίτιο είναι πιο σοβαρό : μια δισκοκήλη (κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου), η σπονδυλολίσθηση, ένα κάταγμα ή ένας όγκος.
Ο πόνος στη μέση θεωρείται επικίνδυνος όταν συνυπάρχει με πόνο, μούδιασμα, αδυναμία στο πόδι, πρόβλημα στην ούρηση κ.ο.κ.
Η αντιμετώπιση ενός πόνου στη μέση ξεκινάει από ένα λεπτομερές ιστορικό (πότε άρχισε ο πόνος, πόσο διαρκεί, που αντανακλά, τι τον επιδεινώνει κλπ) και ακολουθεί η φυσική εξέταση. Πρέπει εκτός των άλλων να διερευνηθούν και άλλα σημεία του σώματος που μπορεί να προκαλέσουν πόνο που μοιάζει με τον πόνο στη μέση, όπως οι νεφροί και η κοιλιά. Αν κριθεί αναγκαίο θα ζητηθούν εξετάσεις όπως απλές ακτινογραφίες αλλά και μαγνητική τομογραφία.
Η συντηρητική θεραπεία (ξεκούραση, φάρμακα, φυσικοθεραπεία) συνήθως αρκεί. Σε σπάνιες περιπτώσεις χρειάζεται ειδική χειρουργική επέμβαση στη σπονδυλική στήλη. Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να απευθυνθείτε σε ένα Νευροχειρουργό.


  Κ. Κωσταβάρας, Νευροχειρουργός


* Δείτε παρακάτω τις πιο συχνές ερωτήσεις σε σχέση με το θέμα αυτό.



Συχνές ερωτήσεις



Πόσο συχνός είναι ο πόνος στη μέση (οσφυαλγία) ;

Από τι αποτελείται η σπονδυλική στήλη στην περιοχή της μέσης (οσφύος) ;

Σε ποια από τα προαναφερόμενα στοιχεία της σπονδυλικής στήλης μπορεί να οφείλεται ο πόνος στη μέση ;

Σε τι μπορεί να οφείλεται ο πόνος στη μέση ;

Το αίτιο του πόνου μπορεί να διαφέρει από ηλικία σε ηλικία ;

Ο πόνος στη μέση μπορεί να σχετίζεται με το σωματικό βάρος ;

Έχω πόνο στη μέση. Θα πρέπει να σταματήσω να σηκώνω βάρη ;

Τι είναι η ισχιαλγία ;

Ο πόνος στο πόδι μπορεί να οφείλεται και σε άλλα αίτια ;

Ποιές εκφυλιστικές αλλοιώσεις εμφανίζονται στη μέση, με την πάροδο του χρόνου ;

Η οστεοπόρωση μπορεί να είναι αίτιο πόνου στη μέση ;

Η σκολίωση ή η κύφωση μπορεί να προκαλέσουν πόνο στη μέση ;

Τι σημαίνει χρόνια οσφυαλγία ;

Ποια είναι η επιστημονική ερμηνεία για αυτό τον περίεργο τύπο πόνου στη μέση ;

Κάθε πόνος που διαρκεί πάνω από 3 μήνες είναι «χρόνια οσφυαλγία» ;

Ποια είναι η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου στη μέση ;

Τι αυξάνει την πιθανότητα να παρουσιάσω σε κάποια στιγμή της ζωής μου πόνο στη μέση ;

Πότε πρέπει να επισκεφθώ ένα γιατρό, για τον πόνο στη μέση ; δηλ. πότε ο πόνος στη μέση θεωρείται επικίνδυνος ;

Τι χρειάζεται για να διερευνηθεί ένας πόνος στη μέση ;

Τι περιλαμβάνει η φυσική εξέταση για τον πόνο στη μέση ;

Αν χρειαστούν άλλες εξετάσεις, ποιές μπορεί να είναι αυτές ;

Πρέπει να κάνω οπωσδήποτε μια ακτινολογική εξέταση για τον πόνο στη μέση ;

Κι αν γίνει μια ακτινογραφία ή μαγνητική τομογραφία και δείξει κάτι ;

Ποια είναι πιο ειδική εξέταση για την οσφυαλγία ; η απλή ακτινογραφία, η αξονική τομογραφία ή η μαγνητική τομογραφία ;

Πως αντιμετωπίζεται γενικά ένας πόνος στη μέση ;

Ξεκούραση σημαίνει ότι πρέπει να μείνω στο κρεβάτι ;

Αν κάποιος είναι αδύνατο να σηκωθεί από το κρεβάτι, παρά τη συντηρητική θεραπεία, λόγω αφόρητου πόνου ;

Πρέπει να χρησιμοποιήσω θερμότητα (ζεστό) ή κρύο για την ανακούφιση από τον οσφυαλγία ;

Πως θα εφαρμόσω πρακτικά το ζεστό ή το κρύο στην αντιμετώπιση του πόνου στη μέση ;

Τι φάρμακα μπορώ να πάρω για τον πόνο στη μέση ;

Τα φάρμακα θα τα πάρω από το στόμα ή σε ενέσιμη μορφή ;

Μπορώ να πάρω περισσότερα από ένα φάρμακα ;

Σε τι μπορεί να με βοηθήσει ένας φυσικοθεραπευτής για τον πόνο στη μέση ;

Για μια οσφυαλγία πρέπει να επισκεφθώ πρώτα ένα φυσικοθεραπευτή ή ένα γιατρό ;

Ποια είναι η καλύτερη άσκηση για την θεραπεία και την πρόληψη της οσφυαλγίας ;

Θα πρέπει να φορέσω ένα κηδεμόνα (ζώνη) για τον πόνο στη μέση ;

Πόσο πιθανό είναι να χρειαστώ χειρουργείο για ένα πόνο στη μέση ;

Ποιές καταστάσεις αντιμετωπίζονται με χειρουργική επέμβαση ;

Ποιές χειρουργικές επεμβάσεις υπάρχουν για τις παθήσεις αυτές ;

Τι μπορώ να κάνω τις περιόδους που δεν πονάω, για να προλάβω τον πόνο στη μέση και γενικά τις παθήσεις της μέσης ;

Σε ποιόν γιατρό θα πρέπει να απευθυνθώ για τον πόνο στη μέση ;


Πόσο συχνός είναι ο πόνος στη μέση (οσφυαλγία) ;

Ο πόνος στη μέση είναι από τα πιο συχνά συμπτώματα που μπορεί να εμφανίσει κανείς. Τέσσερις στους πέντε ανθρώπους θα εμφανίσουν πόνο στη μέση, σε κάποια στιγμή της ζωής τους. Είναι επίσης από τα πιο κοινά συμπτώματα που οδηγούν στο γιατρό.
Ευτυχώς, ο πόνος στη μέση μπορεί σε μεγάλο βαθμό, να προληφθεί και να αντιμετωπισθεί με απλά μέσα.
αρχή σελίδας ▲


Από τι αποτελείται η σπονδυλική στήλη στην περιοχή της μέσης (οσφύος) ;

Η σπονδυλική στήλη στην περιοχή της μέσης αποτελείται από :

1. οστά (σπόνδυλοι)

2. μεσοσπονδύλιους δίσκους (ανάμεσα σε δύο γειτονικούς σπονδύλους υπάρχει σαν μαξιλαράκι ένας δίσκος)

3. αρθρώσεις (στο οπίσθιο τμήμα κάθε σπονδύλου υπάρχουν δύο αρθρώσεις)

4. συνδέσμους

5. τένοντες

6. μυς και τέλος

7. νεύρα που εξέρχονται από την σπονδυλική στήλη (ένα δεξιά και ένα αριστερά για κάθε επίπεδο) και δίνουν νεύρωση στα πόδια


υπό μια ευρύτερη έννοια και ο μεσοσπονδύλιος δίσκος είναι μια μορφή άρθρωσης. Δείτε και την ενότητα ανατομία της σπονδυλικής στήλης.


αρχή σελίδας ▲


Σε ποια από τα προαναφερόμενα στοιχεία της σπονδυλικής στήλης μπορεί να οφείλεται ο πόνος στη μέση ;

Όλα τα ανατομικά στοιχεία που περιγράφηκαν στην παραπάνω ερώτηση έχουν νευρικές αισθητικές απολήξεις, συνεπώς η βλάβη σε κάθε ένα από αυτά μπορεί να προκαλέσει πόνο. Το πιο συχνό αίτιο οσφυαλγίας είναι η καταπόνηση των μαλακών μορίων δηλ. των μυών, συνδέσμων και τενόντων. Τότε λέμε ότι ο πόνος είναι «μυϊκός».
Επίσης ισχύει το εξής παράδοξο : η εικόνα στις ακτινολογικές εξετάσεις, δεν συμβαδίζει πάντα με την ένταση του πόνου. Έτσι, ένας ασθενής μπορεί να έχει φοβερό πόνο στη μέση από μια μυϊκή θλάση (χωρίς να φαίνεται κάτι σε μια απλή ακτινογραφία ή σε μια μαγνητική τομογραφία) ενώ άλλος ασθενής με μεγάλη κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου να μην έχει κανένα σύμπτωμα.

αρχή σελίδας ▲


Σε τι μπορεί να οφείλεται ο πόνος στη μέση ;

Το αίτιο του πόνου στη μέση είναι :

1. μυϊκή καταπόνηση (δηλ βλάβη των μυών, τενόντων και συνδέσμων που περιβάλλουν τη σπονδυλική στήλη). Αυτό είναι το πιο συχνό αίτιο (πάνω από 70%)

2. φθορά στους μεσοσπονδυλίους δίσκους (πχ κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου)

3. φθορά στις αρθρώσεις (οστεοαρθρίτιδα της σπονδυλικής στήλης) και οσφυϊκή στένωση. Τα αίτια 2 και 3 (δίσκοι και αρθρώσεις) αποτελούν το 10%

4. σπονδυλολίσθηση (2%)

5. κατάγματα (από κάποιο τραυματισμό αλλά και αυτόματα από οστεοπόρωση ή μετάσταση) αποτελούν το 5%

6. άλλα σπάνια αίτια όπως όγκοι των οστών, φλεγμονή (σπονδυλοδισκίτιδα) ρευματολογικά νοσήματα (πχ αγκυλοποιητική σπονδυλαρθρίτιδα), νόσος Scheuermann

7. αίτια εκτός της σπονδυλικής στήλης πχ νεφρολιθίαση (πέτρα στα νεφρά), ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής, χολοκυστίτιδα.


αρχή σελίδας ▲


Το αίτιο του πόνου μπορεί να διαφέρει από ηλικία σε ηλικία ;

Ναι, όσο μεγαλώνει κανείς, τα αίτια αλλάζουν γιατί αλλάζει η δομή της σπονδυλικής στήλης. Σε νέους ανθρώπους συνήθως πάσχει ο μεσοσπονδύλιος δίσκος : το πιο συχνό αίτιο (εκτός από την μυϊκή καταπόνηση) είναι η κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου.
Στις μεγάλες ηλικίες, εντείνεται η φθορά στα οπίσθια στοιχεία της σπονδυλικής στήλης (πχ αρθρώσεις) και έτσι πιο συχνά αίτια είναι η οστεοαρθρίτιδα και η οσφυϊκή στένωση (σπονδύλωση), ενώ αρχίζουν να εμφανίζονται και τα κατάγματα από οστεοπόρωση.

αρχή σελίδας ▲


Ο πόνος στη μέση μπορεί να σχετίζεται με το σωματικό βάρος ;

Ναι, είναι και εμπειρικά γνωστός αλλά και επιστημονικά τεκμηριωμένος ο ρόλος του αυξημένου σωματικού βάρους στην οσφυαλγία. Αυτό πιθανώς σχετίζεται και με το γεγονός ότι ένας άνθρωπος με αυξημένο βάρος σώματος, συνήθως δεν γυμνάζεται άρα δεν έχει «φτιάξει» το κατάλληλο μυϊκό σύστημα ώστε να προστατεύει τη μέση του από μικροτραυματισμούς.
Οι υπέρβαροι και παχύσαρκοι άνθρωποι ( με δείκτη μάζας σώματος ΒΜΙ πάνω από 25-30 ) έχουν πιο συχνά επεισόδια οσφυαλγίας. Ένα μέρος της αντιμετώπισης του πόνου στη μέση είναι συνεπώς και η σωματική άσκηση με στόχο την απώλεια σωματικού βάρους.

* για να υπολογίσετε το BMI, θα πρέπει να διαιρέσετε το σωματικό σας βάρος με το τετράγωνο του ύψους. Το φυσιολογικό βάρος σώματος είναι μέχρι ΒΜΙ 25. Από 25 έως 30, θεωρείται κανείς υπέρβαρος και πάνω από 30 παχύσαρκος. Παράδειγμα : ένας άνδρας με ύψος 1,80 μέτρα και βάρος 90 κιλά. Το ΒΜΙ του είναι 90 / (1,8 * 1,8) = 27,7. Συνεπώς αυτός ο άνδρας θεωρείται υπέρβαρος.

αρχή σελίδας ▲


Έχω πόνο στη μέση. Θα πρέπει να σταματήσω να σηκώνω βάρη ;

Στην οξεία φάση δηλαδή όταν ο πόνος είναι πρόσφατης έναρξης, προφανώς θα πρέπει κανείς να αποφεύγει να σηκώνει βάρη. Μπορεί δηλαδή να σηκώσει μια σακούλα από το σούπερ μάρκετ, αλλά δεν επιτρέπεται να σηκώσει πχ ένα βαρύ κιβώτιο.
Όταν περάσει το στάδιο αυτό και ο πόνος έχει φύγει, μπορεί κανείς να σηκώνει μικρά βάρη, αλλά πρέπει να μάθει να το κάνει με το σωστό τρόπο δηλ. λυγίζοντας τα γόνατα και χωρίς να σκύβει, όπως κάνουν οι αρσιβαρίστες. Η καθημερινή ζωή περιλαμβάνει ασφαλώς και το να σηκώνει κανείς βάρη : παράδειγμα είναι τα παιδιά που σηκώνουν οι γονείς. Από και πέρα όσο πιο πολύ γυμνάζει κανείς τους μυς της σπονδυλικής στήλης τόσο πιο πολύ αντέχει η μέση του.
Σαν γενική οδηγία, αν δεν είναι εντελώς απαραίτητο (δηλαδή αν δεν είναι κανείς αθλητής) καλό είναι ένας άνθρωπος με πρόβλημα στη μέση του να αποφεύγει να ασκείται με βάρη στο γυμναστήριο.

αρχή σελίδας ▲


Εξωσπονδυλικά αίτια πόνου στη μέση

Εικόνα 1 : Οι νεφροί βρίσκονται δίπλα στη σπονδυλική στήλη. Αυτό εξηγεί γιατί ένας κολικός του νεφρού μπορεί να μοιάζει με την οσφυαλγία.

αρχή σελίδας ▲


Τι είναι η ισχιαλγία ;

Ισχιαλγία γενικά ονομάζεται ο πόνος στο πόδι, από πίεση ενός νεύρου στη μέση.

αρχή σελίδας ▲


Ο πόνος στο πόδι μπορεί να οφείλεται και σε άλλα αίτια ;

Βεβαίως. Μπορεί να οφείλεται σε αγγειακό πρόβλημα και σε ορθοπαιδικό πρόβλημα πχ πάθηση του ισχίου ή του γόνατος κ.ο.κ. Δείτε την ενότητα πόνος στο πόδι.

αρχή σελίδας ▲


Ποιές εκφυλιστικές αλλοιώσεις εμφανίζονται στη μέση, με την πάροδο του χρόνου ;

Το σύνολο των εκφυλιστικών αλλοιώσεων στη μέση, ονομάζεται οσφυϊκή στένωση. Εμφανίζεται σε μεγάλης ηλικίας ανθρώπους. Με την πάροδο του χρόνου, τα στοιχεία που αποτελούν τη μέση (αρθρώσεις, δίσκοι, σύνδεσμοι, οστά) φθείρονται. Η φθορά στους δίσκους έχει ήδη περιγραφεί. Οι αρθρώσεις και οι σύνδεσμοι υπερτρέφονται (μεγαλώνουν). Οι σπόνδυλοι εμφανίζουν τα οστεόφυτα (αυτά που κοινώς ονομάζονται «άλατα»). Όλα αυτά, προκαλούν στένωση του σπονδυλικού σωλήνα, με αποτέλεσμα να πιέζονται τα νεύρα.
Επίσης, με την πάροδο του χρόνου, εμφανίζεται αστάθεια στη μέση. Ως αστάθεια ορίζεται η αδυναμία της σπονδυλικής στήλης να επανέλθει στην ουδέτερη θέση, μετά από μία κίνηση. Η αστάθεια είναι ένα ακόμη αίτιο πόνου στη μέση. Παράδειγμα αστάθειας στη μέση είναι η σπονδυλολίσθηση.

αρχή σελίδας ▲


Η οστεοπόρωση μπορεί να είναι αίτιο πόνου στη μέση ;

Μόνο όταν συμβεί ένα κάταγμα. Αυτού του είδους τα κατάγματα λέγονται αυτόματα (δηλ. δεν προκαλούνται από ένα πέσιμο) και μπορεί τα συμπτώματα να μην είναι τόσο θορυβώδη όσο στα "κανονικά" κατάγματα.

αρχή σελίδας ▲


Η σκολίωση ή η κύφωση μπορεί να προκαλέσουν πόνο στη μέση ;

Οι συγκεκριμένες παραμορφώσεις κουράζουν τους μυς της σπονδυλικής στήλης που προσπαθούν να "ισιώσουν" το σώμα με αποτέλεσμα να υπάρχει μυϊκή κόπωση και πόνος. Ωστόσο αυτό δεν συμβαίνει πάντα. Πολλές φορές κάνει κανείς μια απλή ακτινογραφία στη μέση του και ανακαλύπτεται μια παραμόρφωση την οποία δεν γνώριζε, γιατί δεν είχε μέχρι τη στιγμή αυτή κανένα σύμπτωμα.

αρχή σελίδας ▲


Τι σημαίνει χρόνια οσφυαλγία ;

Ο πόνος στη μέση (οσφυαλγία) χαρακτηρίζεται ως χρόνιος όταν παραμένει για πάνω από 3 μήνες χωρίς διακοπή. Το όριο των 3 μηνών δεν είναι αυθαίρετο : έχει παρατηρηθεί ότι σε ασθενείς με πόνο στη μέση για πάνω από 3 μήνες, υπάρχουν ορισμένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που κάνουν την θεραπεία πιο δύσκολη :

1. πόνος με «περίεργους» χαρακτήρες δηλ. που περιγράφεται σαν κάψιμο, ηλεκτρικό ρεύμα, μαχαιριά

2. το αίτιο που ξεκίνησε τον πόνο μπορεί να φαίνεται ότι θεραπεύτηκε πχ μια κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου μπορεί να έχει υποχωρήσει στην μαγνητική τομογραφία

3. ο ασθενής επηρεάζεται ψυχικά από τον πόνο και εμφανίζει συμπτώματα όπως άγχος και κατάθλιψη

αρχή σελίδας ▲


Ποια είναι η επιστημονική ερμηνεία για αυτό τον περίεργο τύπο πόνου στη μέση ;

Η επικρατούσα θεωρία για τον χρόνιο πόνο είναι ότι ο συνεχής και μακροχρόνιος ερεθισμός της νευρικής οδού (δηλαδή της διαδρομής από το σημείο του πόνου έως τον εγκέφαλο) προκαλεί «ευαισθητοποίηση» (sensitization) με αποτέλεσμα ένα ερέθισμα να προκαλεί υπεραντίδραση ή περίεργη αντίδραση. Έτσι μπορεί ένα μικρής ένταση ερέθισμα να προκαλέσει πολύ έντονο πόνο ή πόνο που δεν αντιστοιχεί στον τύπο του ερεθίσματος, πχ να νιώθει κανείς ότι καίγεται ενώ δεν υπάρχει κάποιο σημείο στο σώμα του που θερμαίνεται. Έτσι, ακόμα και αν το ανατομικό αίτιο του πόνου θεραπευτεί, μπορεί ο πόνος και η ψυχολογική αντίδραση να παραμείνουν, σα να έχουν εντυπωθεί στον εγκέφαλο.

αρχή σελίδας ▲


Κάθε πόνος που διαρκεί πάνω από 3 μήνες είναι «χρόνια οσφυαλγία» ;

Όχι απαραίτητα. Για παράδειγμα ένας ασθενής με κάταγμα στη σπονδυλική στήλη μπορεί να πονάει για πάνω από 3 μήνες, χωρίς να εξελιχθεί σε χρόνια οσφυαλγία.

αρχή σελίδας ▲




Εικόνα 2 : Ο χρόνιος πόνος στη μέση, επηρεάζει σοβαρά την καθημερινότητα, εμποδίζει την δουλειά και την διασκέδαση και τελικά, επιβαρύνει ψυχικά τον ασθενή.


Ποια είναι η αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου στη μέση ;

1. κατ αρχήν αντιμετωπίζεται το αίτιο του πόνου πχ μια κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου με πόνο 3 μήνες μπορεί να χρειαστεί χειρουργική επέμβαση.

2. ένα πρόγραμμα φυσικοθεραπείας που θα εστιάζεται στην σταθεροποίηση των μυών της οσφύος και την αερόβια άσκηση.

3. φάρμακα. Στην περίπτωση αυτή εκτός από τα κλασικά παυσίπονα και αντιφλεγμονώδη, υπάρχουν και φάρμακα που δρουν πάνω στο νευρικό σύστημα όπως πχ τα αντιεπιληπτικά και τα αντικαταθλιπτικά. Τα φάρμακα αυτά δεν δίνονται για την αρχική τους ένδειξη (δηλ. επιληψία ή κατάθλιψη) αλλά γιατί έχει εδώ και χρόνια βρεθεί ότι θεραπεύουν τις αλλαγές που προκαλεί ο χρόνιος πόνος στον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό. Σε ακραίες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει ένας γιατρός με ειδίκευση στον πόνο (ιατρείο πόνου).

4. σε περιπτώσεις που συνυπάρχει άγχος ή κατάθλιψη, η βοήθεια από ψυχολόγο ή ψυχίατρο μπορεί να επιταχύνει της θεραπεία.

5. εναλλακτικές μορφές όπως ο βελονισμός μπορεί να βοηθήσουν σημαντικά. Εδώ χρειάζεται προσοχή : η εναλλακτική θεραπεία πρέπει να έχει τεκμηριωθεί επαρκώς ότι προσφέρει κάτι. Υπάρχουν και στην Ελλάδα πολλές μη δόκιμες μορφές θεραπείας για την οσφυαλγία με ανύπαρκτα ή και επικίνδυνα αποτελέσματα. Αν υπάρχει αμφιβολία, μπορεί κανείς να επισκεφθεί τον ιστότοπο (website) μιας μεγάλης επιστημονικής εταιρείας για τη σπονδυλική στήλη όπως το Eurospine ή το North American Spine Society (NASS) και να δει αν η προτεινόμενη θεραπεία εφαρμόζεται σε μεγάλα κέντρα του εξωτερικού.

αρχή σελίδας ▲


Τι αυξάνει την πιθανότητα να παρουσιάσω σε κάποια στιγμή της ζωής μου πόνο στη μέση ;

• το κάπνισμα
• η παχυσαρκία
• η καθιστική ζωή
• η σωματική εργασία που περιλαμβάνει άρση βάρους.
αρχή σελίδας ▲


Πότε πρέπει να επισκεφθώ ένα γιατρό, για τον πόνο στη μέση ; δηλ. πότε ο πόνος στη μέση θεωρείται επικίνδυνος ;

• όταν ο πόνος, εκτός από τη μέση εμφανίζεται και στο πόδι
• όταν το πόδι μουδιάζει ή αρχίζει και παραλύει
• όταν ο πόνος στη μέση παραμένει και το βράδυ, την ώρα του ύπνου, ή και ξυπνάει τον πάσχοντα από τον ύπνο του
• όταν εμφανίζεται πρόβλημα στην ούρηση, την αφόδευση ή και τη σεξουαλική λειτουργία
• όταν συνοδεύεται από πυρετό
• όταν ξεκίνησε με αφορμή ένα πέσιμο ή ένα ατύχημα
• όταν συνοδεύεται από απώλεια σωματικού βάρους
• όταν υπάρχει ιστορικό καρκίνου, οστεοπόρωσης, μακροχρόνιας χρήσης κορτιζόνης, χρήσης ενδοφλέβιων ναρκωτικών (πχ ηρωίνης) ή αλκοολισμού.



Εικόνα 3 : πόνος στη μέση που συνδυάζεται με μούδιασμα στα πόδια, είναι ένδειξη εξέτασης από Νευροχειρουργό.

αρχή σελίδας ▲


Τι χρειάζεται για να διερευνηθεί ένας πόνος στη μέση ;

Η φυσική εξέταση και το ιστορικό, είναι η αρχή για να διερευνηθεί ένα περιστατικό πόνου στη μέση.
αρχή σελίδας ▲


Τι περιλαμβάνει η φυσική εξέταση για τον πόνο στη μέση ;

1) η φυσική εξέταση για έναν πόνο στη μέση ξεκινάει από την ίδια τη μέση : παρατηρούμε αν υπάρχουν σημάδια, ουλές που να δηλώνουν παλιά χειρουργική επέμβαση κ.ο.κ. Ελέγχουμε για ευαίσθητα σημεία και μυϊκό σπασμό.

2) μετά ζητάμε από τον ασθενή να επαναλάβει τις κινήσεις της οσφυϊκής μοίρας (κάμψη, έκταση, πλάγιες, στροφή) ως εκεί που του είναι εφικτό.

3) ακολουθεί η εξέταση στη λεκάνη και τα ισχία

4) σειρά έχει μετά η εξέταση στα κάτω άκρα. Ελέγχουμε τους σφυγμούς στις αρτηρίες των ποδιών - ειδικά σε μεγάλης ηλικίας ασθενείς- και την κατάσταση των επιφανειακών φλεβών

5) τέλος, η νευρολογική εξέταση στα πόδια : κινητικότητα, αισθητικότητα και αντανακλαστικά.

* σε ειδικές περιπτώσεις ελέγχουμε την ουρογεννητική περιοχή, πχ αν υποψιαζόμαστε ιππουριδική συνδρομή.

αρχή σελίδας ▲


Αν χρειαστούν άλλες εξετάσεις, ποιές μπορεί να είναι αυτές ;

• απλές ακτινογραφίες
μαγνητική τομογραφία
αξονική τομογραφία
νευροφυσιολογικός έλεγχος
• σπανιότερα, σπινθηρογράφημα οστών, αιματολογικές εξετάσεις κ.ο.κ.

αρχή σελίδας ▲


Πρέπει να κάνω οπωσδήποτε μια ακτινολογική εξέταση για τον πόνο στη μέση ;

Όχι. Το 70% περίπου των περιπτώσεων οσφυαλγίας οφείλεται σε απλή μυϊκή καταπόνηση και σ αυτές τις περιπτώσεις δεν υπάρχει λόγος να γίνει κάποια εξέταση.

αρχή σελίδας ▲


Κι αν γίνει μια ακτινογραφία ή μαγνητική τομογραφία και δείξει κάτι ;

Αυτό είναι πάρα πολύ συχνό : κάνει κάποιος μια εξέταση στη μέση του και ανακαλύπτεται ένα ακτινολογικό εύρημα πχ μια κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου. Αυτό όμως είναι αυτό που λέει η λέξη : ένα ακτινολογικό εύρημα. Σημαίνει δηλαδή ότι σε κάποια χρονική στιγμή ο δίσκος τραυματίστηκε. Δεν μας λέει όμως η εξέταση πότε έγινε αυτός ο τραυματισμός, δηλαδή αν είναι πρόσφατος ή παλιός, συνεπώς δεν μας αποδεικνύει ότι ο πόνος στη μέση στην παρούσα χρονική στιγμή οφείλεται στην συγκεκριμένη δισκοκήλη.
Για το λόγο αυτό δεν πρέπει ποτέ να τίθεται η διάγνωση (ή και η ένδειξη για χειρουργείο) ενός προβλήματος στη σπονδυλική στήλη κοιτώντας απλά μια μαγνητική τομογραφία. Το σωστό είναι να προηγείται το ιστορικό και η κλινική εξέταση και κατόπιν, να συσχετίζονται τα ευρήματα της μαγνητικής τομογραφίας με τα συμπτώματα του ασθενούς.

αρχή σελίδας ▲


Ποια είναι πιο ειδική εξέταση για την οσφυαλγία ; η απλή ακτινογραφία, η αξονική τομογραφία ή η μαγνητική τομογραφία ;

Δεν υπάρχει μία απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Κάθε εξέταση έχει ενδείξεις και κάθε εξέταση έχει μειονεκτήματα :

1. η απλή ακτινογραφία είναι πολύ γρήγορη και απλή εξέταση, κοστίζει δε ελάχιστα. Απεικονίζει όμως μόνο τα οστά. Μπορεί να δει κανείς δηλαδή καλά ένα κάταγμα, σκολίωση ή κύφωση, σπονδυλολίσθηση, αλλά δεν δείχνει τους μεσοσπονδύλιους δίσκους ή τα νεύρα

2. η αξονική τομογραφία διαρκεί πολύ λίγα λεπτά και έχει ένα μέσο κόστος, έχει όμως μεγάλη δόση ακτινοβολίας. Απεικονίζει σχετικά καλά όλα τα στοιχεία της σπονδυλικής στήλης. Μειονεκτεί σχετικά στην απεικόνιση των νεύρων

3. η μαγνητική τομογραφία διαρκεί αρκετή ώρα πχ 20 λεπτά και είναι εξέταση ενοχλητική για ανθρώπους που έχουν κλειστοφοβία. Το κόστος είναι μεγάλο, δεν έχει όμως καθόλου ακτινοβολία. Είναι η πιο ακριβής εξέταση που διαθέτουμε, απεικονίζει όλες τις δομές της σπονδυλικής στήλης και ειδικά τα νεύρα. Σε κάθε περίπτωση, ο γιατρός αφού σας έχει εξετάσει, θα επιλέξει και θα σας προτείνει την κατάλληλη εξέταση.

αρχή σελίδας ▲


Πως αντιμετωπίζεται γενικά ένας πόνος στη μέση ;

• στις περισσότερες περιπτώσεις, η ξεκούραση και μερικά απλά φυσικά μέσα στο σπίτι μπορούν να βοηθήσουν όπως είναι το «ζεστό και το κρύο» και ο οσφυϊκός κηδεμόνας (ζώνη)

• για τον πόνο μπορούν να χρησιμοποιηθούν ορισμένα φάρμακα

• η επίσκεψη σε έναν φυσικοθεραπευτή μπορεί να βοηθήσει

• σε λίγες σχετικά περιπτώσεις, η παραπάνω (συντηρητική) θεραπεία δεν ωφελεί και είναι απαραίτητη μία χειρουργική επέμβαση (5-10 % όσων επισκέπτονται το γιατρό για ένα πόνο στη μέση). Εναλλακτικά μπορούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις να χρησιμοποιηθούν οι ενέσεις στη σπονδυλική στήλη.

αρχή σελίδας ▲


Ξεκούραση σημαίνει ότι πρέπει να μείνω στο κρεβάτι ;

Μόνο για λίγες ημέρες. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι, η παραμονή στο κρεβάτι για περισσότερες από 2-3 ημέρες, μάλλον επιδεινώνει παρά θεραπεύει τον πόνο στη μέση.

αρχή σελίδας ▲


Αν κάποιος είναι αδύνατο να σηκωθεί από το κρεβάτι, παρά τη συντηρητική θεραπεία, λόγω αφόρητου πόνου ;

Αυτό είναι ένδειξη σοβαρού προβλήματος και πρέπει να εξεταστεί από γιατρό.

αρχή σελίδας ▲


Πρέπει να χρησιμοποιήσω θερμότητα (ζεστό) ή κρύο για την ανακούφιση από τον οσφυαλγία ;

Και οι δύο τρόποι είναι δοκιμασμένοι και βοηθούν. Ο κάθε ασθενής έχει την δική του προτίμηση. Ο μηχανισμός δράσης είναι διαφορετικός : η θερμότητα προκαλεί μυοχάλαση (χαλάρωση των μυών που έχουν συσπασθεί από τον πόνο και αύξηση της κυκλοφορίας του αίματος. Το ψυχρό σταματάει την αγωγή των ινών του πόνου (όπως πχ οι αθλητές που βάζουν ψυκτικό όταν παίζουν ποδόσφαιρο).

αρχή σελίδας ▲


Πως θα εφαρμόσω πρακτικά το ζεστό ή το κρύο στην αντιμετώπιση του πόνου στη μέση ;

1. για τη θερμότητα ένα ύφασμα που έχει θερμανθεί πάνω στο καλοριφέρ ή ένα ζεστό μπάνιο (όχι καυτό)

2. για το κρύο μια παγοκύστη τυλιγμένη σε ένα ύφασμα (όχι σε απευθείας επαφή με το δέρμα). Απλός τρόπος μέσα στο σπίτι : ένα πακέτο με λαχανικά από την κατάψυξη.


αρχή σελίδας ▲


Τι φάρμακα μπορώ να πάρω για τον πόνο στη μέση ;

Τα φάρμακα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την οσφυαλγία είναι :

1. κατ αρχήν η παρακεταμόλη, μόνη ή σε συνδυασμό με κωδείνη ή μυοχαλαρωτικό. Είναι το πιο απλό και ασφαλές φάρμακο και πάντα η θεραπεία πρέπει να ξεκινάει από αυτήν.

2. μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (υπάρχουν διάφορες κατηγορίες). Ισχυρότερα παυσίπονα αλλά με πολλές παρενέργειες στην χρόνια χορήγηση όπως γαστρίτιδα, γαστρορραγία, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, προσβολή των νεφρών, αιμορραγική διάθεση κλπ.

3. η κορτιζόνη ισχυρότατο και αποτελεσματικό παυσίπονο, αλλά με πολλές παρενέργειες στη χρόνια χορήγηση

4. οπιοειδή δηλ. φάρμακα τύπου μορφίνης. Συνήθως δίνονται με ενδοφλέβια ή ενδομυϊκή ένεση στο Νοσοκομείο αλλά υπάρχουν και κάποια σκευάσματα από το στόμα

5. αντιεπιληπτικά ή αντικαταθλιπτικά, κυρίως για τον χρόνιο πόνο


όλα τα παραπάνω φάρμακα πρέπει να δίνονται με οδηγία ενός γιατρού που σας έχει προηγουμένως εξετάσει. Είναι πρόχειρο και ενδεχομένως επικίνδυνο να παίρνει κανείς φάρμακα μόνος του, ακούγοντας φίλους, παίρνοντας ιδέες από το ίντερνετ ή μιλώντας με ένα γιατρό στο τηλέφωνο, χωρίς να έχει προηγηθεί εξέταση.

αρχή σελίδας ▲




Εικόνα 4 : αν μπορούσε να επιλέξει κανείς μια και μόνο άσκηση για να αποφύγει τον πόνο στη μέση, αυτή θα ήταν σίγουρα το περπάτημα.


Τα φάρμακα θα τα πάρω από το στόμα ή σε ενέσιμη μορφή ;

Ξεκινάει κανείς με χορήγηση από το στόμα και αν αυτό δεν επαρκεί, μπορεί να γίνουν ενδομυϊκές ενέσεις για κάποιες ημέρες.

αρχή σελίδας ▲


Μπορώ να πάρω περισσότερα από ένα φάρμακα ;

Ξεκινάει κανείς με ένα φάρμακο και αν φτάνοντας στην μέγιστη επιτρεπόμενη δόση δεν επαρκεί, μπορεί να προστεθεί και δεύτερο φάρμακο. Γενικά επιλέγεται φάρμακο άλλης κατηγορίας από το πρώτο. Δηλ. δεν έχει νόημα να δίνονται 2 αντιφλεγμονώδη μαζί.

αρχή σελίδας ▲


Σε τι μπορεί να με βοηθήσει ένας φυσικοθεραπευτής για τον πόνο στη μέση ;

Ο ρόλος ενός φυσικοθεραπευτή (ή φυσιάτρου) είναι πολύ σημαντικός στην αντιμετώπιση της οσφυαλγίας. Το πιο σωστό είναι να γίνει ένα αρχικό πρόγραμμα λίγων ημερών και μετά ο ασθενής να μάθει να κάνει μόνος του τις απαραίτητες ασκήσεις. Στην αρχή αντιμετωπίζεται ο έντονος πόνος για να μπορέσει ο ασθενής να περπατήσει (δηλ. να μην καθηλώνεται στο κρεβάτι) και όταν υποχωρήσει ο πόνος θα ξεκινήσουν ασκήσεις ενδυνάμωσης των μυών και επανεκπαίδευσης της σπονδυλικής στήλης.

Το φυσικοθεραπευτικό πρόγραμμα μπορεί να περιλαμβάνει :

1. μέσα άμεσης ανακούφισης όπως ηλεκτροθεραπεία (πχ TENS), υπέρηχοι, διαθερμίες

2. αερόβια άσκηση πχ περπάτημα, κολύμπι ή υδροθεραπεία, ακόμα και ποδήλατο σε ορισμένες περιπτώσεις

3. ασκήσεις σταθεροποίησης του κορμού και ιδιοδεκτικότητας, που «μαθαίνουν» στους μυς να στηρίζουν καλύτερα την σπονδυλική στήλη

4. ασκήσεις ενδυνάμωσης πχ κοιλιακοί – ραχιαίοι

5. ασκήσεις εύρους κίνησης

6. μηχανική διάγνωση και θεραπεία McKenzie

7. μασάζ

8. επανεκπαίδευση δηλ. να μάθουμε ποιος είναι ο σωστός τρόπος να στεκόμαστε όρθιοι, να καθόμαστε, να σηκώνουμε βάρη κλπ

αρχή σελίδας ▲


Για μια οσφυαλγία πρέπει να επισκεφθώ πρώτα ένα φυσικοθεραπευτή ή ένα γιατρό ;

Η φυσικοθεραπεία είναι μία από τις μεθόδους που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του πόνου στη μέση. Άλλες μέθοδοι είναι τα φάρμακα, τα τοπικά μέσα στο σπίτι και τέλος οι ενέσεις και οι επεμβάσεις στη σπονδυλική στήλη. Συνεπώς πρέπει να υπάρχει ένα κεντρικό πρόσωπο που θα επιλέξει τις μεθόδους που θα χρησιμοποιηθούν και θα αξιολογεί την πορεία του ασθενούς.
Το σωστό είναι ο ασθενής με πόνο στη μέση να επισκεφθεί πρώτα ένα γιατρό για να αποκλεισθούν τα σπάνια και σοβαρά αίτια ενός πόνου στη μέση. Ακολούθως ο γιατρός παραπέμπει τον ασθενή στον φυσικοθεραπευτή με τον οποίον θα πρέπει να έχει επικοινωνία για να συζητιέται η εξέλιξη της θεραπείας. Η τελική ευθύνη για την πορεία του ασθενούς ανήκει στον γιατρό.

αρχή σελίδας ▲


Ποια είναι η καλύτερη άσκηση για την θεραπεία και την πρόληψη της οσφυαλγίας ;

Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, η καλύτερη άσκηση για να απαλλαχτεί κανείς από τον πόνο στη μέση είναι το περπάτημα. Περπάτημα με ζωηρό βήμα (όχι με συχνές στάσεις όπως κάνουμε όταν πηγαίνουμε για ψώνια) για 30 λεπτά την ημέρα είναι ο καλύτερος τρόπος για να αντιμετωπίσουμε τις παθήσεις της μέσης.

αρχή σελίδας ▲


Θα πρέπει να φορέσω ένα κηδεμόνα (ζώνη) για τον πόνο στη μέση ;

Ένας απλός μαλακός κηδεμόνας, δεν προσφέρει ακινητοποίηση (αυτό το κάνουν οι σκληροί κηδεμόνες, που χρησιμοποιούμε πχ στα κατάγματα) αλλά περιορίζει τις υπερβολικές και απότομες κινήσεις και έτσι υπενθυμίζει στον ασθενή με οσφυαλγία τη σωστή στάση, ιδίως στην εργασία του. Η συνεχής χρόνια χρήση οδηγεί σε αντίθετα αποτελέσματα γιατί ατροφούν οι μύες της σπονδυλικής στήλης, με αποτέλεσμα χειρότερο πόνο. Συνεπώς το καλύτερο είναι να χρησιμοποιείται η ζώνη όταν κανείς εργάζεται ή στις μετακινήσεις.
Εν κατακλείδι, εάν χρησιμοποιηθεί για 1-2 εβδομάδες ο κηδεμόνας μπορεί να φανεί χρήσιμος. Το πιο σωστό είναι να χρησιμοποιείται μαζί με ένα πρόγραμμα ενίσχυσης των μυών της σπονδυλικής στήλης ώστε τελικά ο κηδεμόνας να μην χρειάζεται.

αρχή σελίδας ▲


Πόσο πιθανό είναι να χρειαστώ χειρουργείο για ένα πόνο στη μέση ;

Είναι μικρή η πιθανότητα. Από τους 100 ασθενείς που θα επισκεφθούν ένα γιατρό για ένα πόνο στη μέση, μόνο 5-10 θα χρειαστούν τελικά χειρουργείο και αυτό αφού έχουν εξαντληθεί όλα τα άλλα μέσα (συντηρητική θεραπεία).

αρχή σελίδας ▲


Ποιές καταστάσεις αντιμετωπίζονται με χειρουργική επέμβαση ;

Η κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου (οσφυϊκή δισκοκήλη), η οσφυϊκή στένωση, η σπονδυλολίσθηση, τα κατάγματα και οι όγκοι στη σπονδυλική στήλη.


Η οσφυϊκή δισκοκήλη


Εικόνα 5 : η οσφυϊκή δισκοκήλη είναι ένα αίτιο του πόνου στη μέση που αντιμετωπίζεται με νευροχειρουργική επέμβαση.
αρχή σελίδας ▲


Ποιές χειρουργικές επεμβάσεις υπάρχουν για τις παθήσεις αυτές ;


Ο νευροχειρουργός θα σας προτείνει κι εσείς θα αποφασίσετε ποιά ή ποιές από τις παρακάτω χειρουργικές επεμβάσεις είναι η κατάλληλη για το πρόβλημά σας :

οσφυϊκή μικροδισκεκτομή
οσφυϊκή πεταλεκτομή
οσφυϊκή σπονδυλοδεσία

* σε μία εγχείρηση, είναι πολύ συχνό να συνδυάζονται κάποιες από αυτές τις χειρουργικές επεμβάσεις.

αρχή σελίδας ▲


Τι μπορώ να κάνω τις περιόδους που δεν πονάω, για να προλάβω τον πόνο στη μέση και γενικά τις παθήσεις της μέσης ;

• να ασκείστε τακτικά, σε συνεννόηση με το γιατρό σας. Το περπάτημα και το κολύμπι, είναι δύο άριστες ασκήσεις, που δυναμώνουν τη σπονδυλική σας στήλη. Πριν αρχίσετε, ρωτήστε το γιατρό σας ποιές ασκήσεις επιτρέπονται, σε σχέση με άλλα προβλήματα υγείας, όπως οι παθήσεις της καρδιάς.

• ενισχύστε τους μυς που υποστηρίζουν την περιοχή της μέσης (κοιλιακούς και ραχιαίους). Η συνεννόηση με το φυσίατρο είναι απαραίτητη

• σταματήστε το κάπνισμα, ή τουλάχιστον ελαττώστε το

• μείνετε στο σωστό σωματικό βάρος, χάστε τα περιττά κιλά

• βοηθήστε τη σπονδυλική σας στήλη : ρωτήστε το φυσίατρό σας, πως να σηκώνετε βάρη, πως να στέκεστε, σε τι στρώμα και με τι τρόπο να κοιμάστε, πως να κάθεστε στο γραφείο κ.ο.κ.

αρχή σελίδας ▲


Σε ποιόν γιατρό θα πρέπει να απευθυνθώ για τον πόνο στη μέση ;

Αν έχετε πόνο στη μέση, ειδικά αν συνοδεύεται από πόνο, μούδιασμα ή αδυναμία στο πόδι, ή και διαταραχές στην ούρηση, θα πρέπει να επισκεφθείτε ένα Νευροχειρουργό.



► Καλέστε στο 210 - 64 03 183 (όλο το 24ωρο, 365 ημέρες το χρόνο) και ζητείστε ένα ραντεβού με το Νευροχειρουργό του Neurocenter.gr

* δείτε επίσης τις ενότητες οσφυϊκή δισκοκήλη, οσφυϊκή στένωση, οσφυϊκή σπονδυλολίσθηση, οσφυϊκή μικροδισκεκτομή, οσφυϊκή πεταλεκτομή, οσφυϊκή σπονδυλοδεσία και ενέσεις στη σπονδυλική στήλη. Επίσης την ενότητα κάκωση στη σπονδυλική στήλη, αν έχετε χτυπήσει τη μέση σας.

αρχή σελίδας ▲




Συμπτώματα| Παθήσεις| Νευροχειρουργικές Επεμβάσεις| Ιατρική Ομάδα| Επικοινωνία
Αρχική| Ορολογία| Ανατομία| Links| Sitemap| Επίσκεψη στο σπίτι| Διαγνωστικές και θεραπευτικές τεχνικές| Άρθρα - ενημέρωση
Copyright © 2010- Neurocenter.gr - All rights reserved ::: κατασκευή website: My Internet ::: valid: xHTML, CSS